Pływackie akcesoria treningowe

Treningi pływackie przygotowujące mnie do pierwszego startu triathlonowego w 2009 roku zaczynałem z minimalnym zestawem akcesoriów treningowych, tj. z kąpielówkami, czepkiem i okularkami. Z czasem jednak do mojej torby basenowej zaczęły dołączać kolejne gadżety, a to głównie za sprawą Marcina Waniewskiego. Najpierw ósemka, następnie wiosełka, płetwy, czasami zacisk na nos (jak mam problemy z zatokami), ostatnio rurka czołowa, a niebawem dołączy do nich taśma do wiązania kostek. To oczywiście nie wszystkie pływackie akcesoria treningowe. Jednak rodzi się pytanie, po co mi tyle sprzętu, skoro do pływania potrzebna jest woda, tak jak do jazdy na rowerze rower, a do biegania ścieżka. Otóż pływanie jest najbardziej techniczną spośród dyscyplin triathlonowych i o ile na początku treningów pływackich można obejść się bez większości tych akcesoriów (poza wcześniej wspomnianym zestawem „minimalnym”), to jednak wraz ze wzrostem umiejętności w tej dyscyplinie sportu wskazane jest dołączanie do treningu ćwiczeń technicznych wykorzystujących akcesoria treningowe. Ich użycie pozwala na skupieniu się nad jednym konkretnym elementem podczas ćwiczeń pływackich i nie rozpraszają nas tak trywialne rzeczy, jak wykonywanie dwóch czynności w tym samym czasie, na przykład ruszanie rękoma i nogami. Nie korzystając z akcesoriów treningowych łatwo natomiast wejść w zgubny schemat pływania ciągiem i unikania programowanego treningu, który jest o wiele skuteczniejszy. Poniżej przedstawiam subiektywną listę pływackich akcesoriów treningowych wraz z krótkim opisem. Oczywiście bezsensownym jest szturmowanie sklepu sportowego na początku przygody z triathlonem i kupowanie tych wszystkich rzeczy, ponieważ cześć z nich udostępniana jest na niektórych basenach (m. in. deski, ósemki, czy wiosełka), jednak z czasem i tak objętość naszej torby basenowej będzie rosła.

kapielowki

Bez kąpielówek, czy stroju kąpielowego nie mamy się co wybierać na basen. Żaden ratownik nie pozwoli (a przynajmniej nie powinien pozwolić) nam na pływanie w bieliźnie, czy spodenkach. To sprawa higieny, estetyki i najzwyczajniej w świecie wygody. Tego chyba nie trzeba nikomu tłumaczyć, nie ma sensu z tym dyskutować dyskutować, ani się nad tym rozwodzić. Zapomniałeś kąpielówek – nie pływasz.

czepek

Czepek jest wymagany na coraz większej ilości basenów. Korzyści ze stosowania czepków są obopólne, zarówno dla zarządcy obiektu, jak i dla pływającego. Dla zarządcy obiektu stosowanie czepków pomaga w zapobieżeniu dostawania się włosów do wody i w efekcie zatykania mechanizmów filtrujących. Dla osób pływających zaletą stosowania czepków jest możliwość utrzymania włosów w ładzie podczas pływania, ochrona włosów przed działaniem środków chemicznych znajdujących się w wodzie, częściowa ochrona uszu przed dostaniem się do niej wody, oraz zmniejszenie oporu hydrodynamicznego.

okularki

Okulary podczas pływania obowiązkowe nie są, ale prawda jest taka, że ilość obiektów na których można bezboleśnie pływać bez okularków pływackich jest znikoma. Gałka oczna jest niesamowicie wrażliwa, a w szczególności na związki chemiczne zawarte w wodzie. Poza tym okulary pływackie są jedyną ochroną dla oka przed urazami wynikającymi z kontaktu z innymi pływakami, co niestety wcale rzadkim nie jest. Do treningów basenowych idealnie sprawdzają się małe okularki nazywane szwedkami (stawiają najmniejszy opór hydrodynamiczny). Niezależnie od wybranego rodzaju okularków warto zwrócić uwagę, aby nie miały przyciemnianych szkieł, co tylko pogorszy komfort pływania w obiekcie ze sztucznym oświetleniem (bądź z ograniczonym oświetleniem, jeżeli zarządca basenu szuka oszczędności).

zatyczki_noski

Zatyczki do uszu i zacisk do nosa. O wadach i zaletach pływania z zatyczkami w uszach i z zaciskiem na nosie pisałem w jednym z poprzednich tekstów. Zatyczki do uszu pozwalają ograniczyć prawdopodobieństwo wywołania stanu zapalnego ucha wewnętrznego, a zacisk na nos zmniejsza podrażnienie zatok nosowych związkami chemicznymi znajdującymi się w wodzie.

rurka czolowa

Rurka czołowa, potocznie nazywana fajką. Stosowana jest w doskonaleniu techniki pływania stylem dowolnym i ma za zadanie wyeliminowanie konieczności odchylania głowy celem nabrania powietrza. Dlaczego? Ponieważ pozwala to na skupieniu się na jednym konkretnym elemencie, a właściwie jego trzech składowych, to jest włożeniu ręki do wody, pociągnięciu i wyciągnięciu ręki z wody, a więc możemy większość naszej uwagi poświęcić na pracę nad techniką. Dodatkowo przez niektórych wykorzystywana do ćwiczenia mięśni oddechowych, jako że ilość nabieranego powietrza podczas wdechu jest mniejsza niż przez usta (przy zachowaniu częstotliwości oddechów i długości wdechu).

osemka

Ósemka, to boja umieszczona między nogami stosowana w celu poprawienia pozycji dolnych partii ciała w wodzie. Pływając z ósemką możemy skupić się wyłącznie na pracy rąk i oddychaniu, czyli doskonalić kolejny element techniki pływackiej. Zdaniem niektórych trenerów stosowanie ósemki nie powinno oznaczać całkowitego braku pracy nóg, które powinny delikatnie pracować, jednak bez zbytniego zwracania uwagi na nie. Często ósemka stosowana jest wspólnie z wiosełkami. Dostępne są ósemki o różnych rozmiarach i wypornościach i dla początkujących pływaków z tonącymi nogami odpowiedniejsze są te o większej wyporności, jednakże wraz ze spadkiem tendencji nóg do tonięcia rozmiar ósemki i jej wyporność powinna się zmniejszać. Należy jednak uważać, aby jej najzwyczajniej w świecie nie nadużywać, bo nie dość, że może to prowadzić do przyzwyczajenia do izolowania pracy rąk, to na dodatek może powodować pogorszenie techniki pracy nóg (w szczególności przy niskim poziomie).

spodenki wypornosciowe

Spodenki wypornościowe mogą być stosowane jako substytut ósemki, jednak ich stosowanie symuluje warunki nie występujące normalnie i w sztuczny sposób fałszuje czasy osiągane podczas pływania (w spodenkach tych pływa się zazwyczaj szybciej), oraz rozleniwia, ponieważ pływając z ósemką robimy to tylko podczas konkretnych ćwiczeń, a pływając w spodenkach wypornościowych robimy to przez cały trening. Zdaniem wielu trenerów powinny być używane raczej przy dysfunkcjach i problemach zdrowotnych, niż jako narzędzie treningowe.

tasma

Pływanie z nogami związanymi taśmą, bądź gumą na wysokości kostek to wyższa szkoła poprawy techniki. O ile pływając z ósemką możemy skupić się na doskonaleniu pracy rąk, a za wyporność nóg odpowiada ósemka, to już w przypadku pływania z zawiązanymi nogami rolę ósemki musi przejąć nasz korpus i mięśnie głębokie wspomagany przez poprawną pracę rąk, ułożenie ciała w wodzie i jego rotację. Pływanie z taśma pozwala także na wyeliminowanie bardzo częstego błędu, jakim są „rozjeżdżające” się nożycowo nogi w trakcie oddechu.

wioselka

Wiosełka, lub łapki stosowane są w treningu pływackim przede wszystkim w dwóch celach. Po pierwsze pozwalają na pracowanie nad techniką wkładania ręki do wody oraz fazy pociągnięcia, a po drugie doskonale kształtują siłę w wodzie. Z czasem proste wiosełka ewoluowały i obecnie dostępne jest kilkanaście ich rodzajów, dzięki czemu można pracować nad poprawą techniki prowadzenia ręki pod wodą, ułożenia dłoni i palców, bądź siły pływackiej. Żadne lądowe ćwiczenia siłowe nie są w stanie idealnie odwzorowywać ruchu pływackiego, więc praca nad siłą w wodzie dzięki zastosowaniu wiosełek jest nie do przecenienia. Przymocowanie wiosełek tylko do palców (z pominięciem mocowania do nadgarstka) bezlitośnie wypunktuje każde niepoprawne włożenie ręki do wody i pociągnięcie. Jest to zdecydowanie najpopularniejsze akcesorium treningowe, ale należy uważać, żeby z nim nie przesadzić zarówno jeśli chodzi o ilość (negatywny wpływ na ramiona, jak wynika z badań McMastera z 1993 roku), jak i rozmiar (za duże łapki spowodują nienaturalny spadek kadencji, jak wynika z badań Gourgoulisa z 2006, 2008 i 2009 roku).

deska

Deska jest wielce pomocna podczas wykonywania ćwiczeń technicznych polegających na wyizolowanej pracy nóg (czy to z płetwami, czy bez), podczas których głowa powinna znajdować się pod powierzchnią wody. Dzięki wykorzystaniu deski możemy skupić się w pełni na pracy nóg i nie przejmować się problemami z wynurzaniem głowy celem zaczerpnięcia powietrza. Zastosowanie rurki czołowej pozwoli na jeszcze pełniejsze skupienie się na pracy nóg. Deska jest również stosowana podczas początkowych faz nauki pływania.

kickpants

Spodnie do treningu pracy nóg to nowość wśród akcesoriów treningowych opracowana wspólnie przez Huub i SwimSmooth. Te spodnie wypornościowe blokując nogi w kolanach wymuszają prawidłową pracę nóg, a długie nogawki zapewniają wysoką pozycję nóg w wodzie.

pletwy

Płetwy wykorzystywane są w doskonaleniu techniki pracy nóg podczas pływania. Na wstępie należy podkreślić, że płetwy do treningu pływackiego w większości przypadków powinny być krótkie. Długie płetwy, co prawda pozwalają na naukę rozpoczynania kopnięcia z biodra, jednakże zmniejszają częstotliwość kopnięcia i zamiast pomagać przeszkadzają. Generalna zasada mówi, że im mniej zaawansowanym pływakiem jesteśmy, tym krótsze płetwy powinniśmy stosować. Zastosowanie krótkich płetw wymusza prawidłową pracę nóg i eliminuje większość błędów w ich pracy, tj. kopnięcie „z kolana”, wyciąganie stopy zbyt wysoko nad powierzchnię wody. Korzystając z ich pomocy możemy pracować nad krótkimi i szybkimi kopnięciami, oraz wzmacniać mięśnie pośladkowe i dwugłowe ud. Do ich wad należy zaliczyć obciążanie ścięgien Achillesa i wyrabianie nawyku nadużywania ich.

mono

Monopłetwa, to nic innego jak dwie płetwy połączone ze sobą. Korzystając z niej możemy pracować jedynie nad kopnięciem charakterystycznym dla stylu motylkowego, jednakże ma to swoje zalety. Do poprawnego wykonania kopnięcia w delfinie musimy zaangażować mięśnie brzucha, mięśnie pleców, mięśnie pośladkowe i czworogłowe ud. Przy okazji pływania z monopłetwą pracujemy nad zwiększaniem ruchomości stopy i stawu skokowego. W doskonaleniu stylu dowolnego monopłetwa nie ma za dużego zastosowania, jednakże jest obowiązkowym narzędziem treningowym dla zawodników specjalizujących się w stylu motylkowym i grzbietowym. Monopłetwa jest jednak narzędziem treningowym dla zaawansowanych pływaków. Przy wyborze rozmiaru monopłetwy należy wystrzegać się tych zbyt dużych, ponieważ mogą one być zbyt obciążające do kolan i ścięgien Achillesa.

metronom

Umieszczany pod czepkiem, lub mocowany do okularków metronom w treningu pływackim może być stosowany do monitorowania tempa pływania (na przykład na basenie 25-metrowym przy założonym tempie zadania na poziomie 1:40/100 m ustawiamy metronom, aby wydawał sygnał dźwiękowy co 25 sekund i powinniśmy tak panować nad tempem, aby sygnał ten pokrywał się z kolejnymi odbiciami od ściany) lub pracy nad częstotliwością cykli pływackich, czy oddychania (przykładowo przy ustawieniu sygnału dźwiękowego co 1 sekundę i przy oddychaniu co 3 ruch ręką powinniśmy brać oddech co 3 „piknięcia”). Urządzenie to wskazane jest dla osób mających problem z czuciem wody i odczuciem intensywności, jak również dla osób z poważną wadą wzroku, która uniemożliwia kontrolę tempa na zegarze basenowym.

pas

Jak sama nazwa wskazuje spodenki, pasy i spadochrony oporowe stosowane są w celu zwiększenia oporu hydrodynamicznego pływaka, a więc zwiększenia siły jaką wkłada on w utrzymanie tego samego tempa w stosunku do pływania bez oporu. Gumy oporowe mocowane do słupków stosowane są w tym samym celu, jednakże opór w tym wypadku generowany jest przez rozciągającą się gumę. Przyrządy te polecane są jedynie dla zaawansowanych pływaków, którzy posiadają bardzo dobrą technikę. Natomiast w przypadku przypadku początkujących pływaków mogą powodować nawet zniekształcenie techniki.

dryland swimming

Gumy oporowe do treningu lądowego stosowane są w ramach rozgrzewki przed właściwym treningiem w wodzie, bądź jako ćwiczenia siłowe poszczególnych partii mięśniowych bez wchodzenia do wody. Tak zwane pływanie na sucho nie jest w stanie zastąpić treningu basenowego, jednakże dla części osób (na przykład dla piszącego te słowa) lądowy trening oporowy musi wystarczyć jako marny substytut treningu pływackiego na czas pobytu na statku.

bidon

Bidon. Bodaj najbardziej kontrowersyjna rzecz stojąca na krawędzi basenu. Nie ma się co oszukiwać. Podczas pływania także się pocimy, co może prowadzić do odwodnienia. Podczas długich i ciężkich jednostek treningowych dbanie o właściwe nawodnienie, oraz uzupełnianie węglowodanów może być kluczowe z punktu widzenia możliwości ukończenia treningu (szczególnie, jeżeli pływamy dwa razy dziennie, długość każdej jednostki wynosi około 2 godzin, po których z wody wychodzimy „kwadratowi”). Przeciwnicy picia podczas treningu pływackiego (w szczególności u triathlonistów) twierdzą, że jeżeli jednostka trwa mniej niż 60 minut nie ma sensu zawracać sobie głowy nawadnianiem. Tym bardziej jeżeli weźmiemy pod uwagę, że podczas startu triathlonowego na jakiekolwiek nawadnianie podczas etapu pływackiego nie mamy co liczyć.

Tyle o akcesoriach treningowych, z których korzystamy na basenie. Jednak triathlon to nie tylko treningi basenowe, ale także pływanie na wodach otwartych, a tam gadżety basenowe już nie są tak przydatne.

pianka

Wykonana z neoprenu pianka triathlonowa ma za zadanie zapewnienie komfortu termicznego, a przy okazji wspomożenie zawodnika dodatkowym wyporem. Przepisy sportowe Polskiego Związku Triathlonu określają na jakich dystansach i przy jakich warunkach temperaturowych użycie pianek jest zakazane, bądź nakazane. O ile dla początkujących, czy mniej utalentowanych pływaków pianka jest znaczną pomocą na etapie pływackim, to już dobrym pływakom może przeszkadzać (przykładem niech będzie olimpijka Agnieszka Jerzyk). Pianki triathlonowe różnią się w budowie od pianek nurkowych, czy od innych sportów wodnych i nie ograniczają, ani nie utrudniają pracy ramion, oraz zapewniają większe wsparcie dla dolnych partii ciała.

swimskin

Gdy podczas zawodów nie można korzystać z pianek triathlonowych (chociażby na Mistrzostwach Świata Ironman odbywających się na Hawajach) większość zawodników sięga po swimskiny. Nie zapewniają one wyporności, ani komfortu termicznego, ale dzięki wykonaniu z odpowiednich materiałów pozwalają na zmniejszenie oporu hydrodynamicznego pływaka, czyli pozwalają szybciej płynąć.

cap

Zdrowy rozsądek podpowiada pływanie w wodach otwartych w czepku w jaskrawym kolorze. W wodach otwartych nie mamy wyłączności na akwen, więc musimy się liczyć z ich innymi użytkownikami. Z racji pozycji podczas pływania, to dzięki czepkowi będziemy dla nich bardziej widoczni, a tym samym zwiększymy swoje bezpieczeństwo.

bojka

Boja pływacka ciągnięta za sobą na lince może przydać się w niejednej sytuacji (choć lepiej, aby przydatna być nie musiała). Po pierwsze, dzięki niej staniemy się bardziej widoczni dla pozostałych użytkowników akwenu wodnego. Po drugie, w przypadku skurczu, czy innej kryzysowej sytuacji możemy skorzystać z jej wyporności i odpocząć. Po trzecie, w przypadku, gdy będziemy musieli udzielić komuś innemu pomocy i holować go do brzegu, to będzie nam w tym wielce pomocna. No i w końcu jeżeli wyposażeni jesteśmy w dmuchaną bojkę, to w jej wnętrzu możemy umieścić drobne przedmioty bez ryzyka zamoczenia ich (jak na przykład kluczyki do samochodu, czy nawet buty).

skarpety czepek neoprenowy rekawice

Skarpety, czepek i rękawice neoprenowe to nieodłączni towarzysze sesji treningowych na wodach otwartych charakteryzujących się niskimi temperaturami, ponieważ znacznie zwiększają komfort termiczny. Ponadto rękawice neoprenowe mogą być wykorzystywane do ćwiczeń siłowych, jako że pomiędzy palcami posiadają materiałowe błony. I właśnie z tego powodu rękawic i skarpet neoprenowych nie wolno używać podczas zawodów triathlonowych.

Trochę się tego nazbierało. Oczywiście, jak już wcześniej wspominałem, nie potrzebujemy wszystkich gadżetów z tej listy. Znajdzie się nawet niejedna osoba, która osiąga bardzo dobre wyniki w pływaniu i nie posiłkuje się żadnymi z powyższych akcesoriów treningowych. Nie oznacza to jednak, że nie warto z nich korzystać, gdyż są one wielce użytecznymi narzędziami treningowymi, ale warto zachować umiar.

el Kapitano

el Kapitano

editor

el Kapitano. Marynarz. Triathlonista. Więcej w zakładce "o mnie".

Napisz komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *